In de kijker

Muziektip

Florent Schmitt – Dionysiaques (1914)

Dit hoogstandje stel ik met veel plezier aan u voor om verschillende redenen. De Franse componist(1870-1958) is ietwat ondergesneeuwd in de geschiedenis. Niet omwille van een tekort aan talent, wel door zijn sympathie voor Nazi-Duitsland. Hij was trouwens niet de enige uit de componistengroep ‘Société musicale indépendante’ die om dezelfde reden werd gemeden tijdens en ook na de oorlogsdreiging. Achteraf bekeken is het een beetje ironisch dat Dionysiaques werd gecomponeerd in opdracht van de Garde Republicaine in aanloop van de 1e wereldoorlog…

We kunnen in dit luistervoorbeeld wel heel duidelijk het bijzondere talent van Florent Schmitt bewonderen. De rijkdom aan klanken, kleuren en combinaties in de originele setting voor groot harmonieorkest (inclusief sarrusofoon, bassaxofoon, o.a.) kende geen voorganger. Net als het improvisatorische karakter en de invloeden die we als jazz-elementen zullen herkennen. De voorafgaande pogingen om een volwaardig werk voor harmonieorkest te schrijven bleven vaak beperkt tot experimentele (en vaak prachtige) suites en serenades (cf. Dvorak, Wagner, Holst, Elgar, Max Reger, Richard Strauss, Schönberg) en veel anoniemere militaire componisten die een dieper onderzoek misschien ook wel waard zijn. Paul Gilson was dan nog een unieke uitschieter, en de meest productieve explorateur van de nieuwe orkestratiemogelijkheid. Hij schreef meer werken voor blazerensembles dan eender welke niet-militaire componist. Florent Schmitt tilde echter eigenhandig de harmoniemuziek naar een nieuw niveau. Binnen enkele jaren ontdekten Stravinsky, Percy Grainger, Kurt Weill, Marcel Poot en vele anderen de uitdaging en mogelijkheden van het harmonieorkest, dat zich pas na de oorlog in de steden en gemeenten begon te ontwikkelen als volwaardig medium naast de reeds gevormde militaire orkesten.

Dit meesterwerk in de kijker was en is niet alleen complex om te spelen, het benadert ook het revolutionaire expressionisme van Ravel, die met een uitzonderlijk voorstellingsvermogen voor samenklanken een nieuwe palet aan gevoelens kon opwekken bij de luisteraar. Schmitt slaagt erin om dezelfde rijkdom in zijn akkoorden te steken, zonder harp, zonder strijkers of piano… Plots was militaire harmoniemuziek ook concertwaardig!

Dionysiaques kon bij het grote publiek niet simpelweg laaiend enthousiast worden onthaald, het was te moeilijk om uit te voeren, hoewel Guillaume Balay zeker niet geen slechte chef d’orchestre was. De Garde Republicaine erkende de meerwaarde en het belang van het werk in en maakte op korte tijd twee opnames. Luister via deze site naar de opname uit 1928.

Tegenwoordig is ‘Dionysiaques’ een overbekend wedstrijdmonster in de harmonieorkestwereld, en als het aan mij lag stond het binnenkort ook in de algemene muziekgeschiedenisboekjes.

De muziektip als nieuwsbrief in uw mailbox?

In de kijker Archief

Klik hier voor het tekstarchief. Hieronder staan links naar betreffende Youtube-opnames.

Arvo Pärt – Fratres
Paul Gilson – Richard III
Pisendel – Concerto grosso nr 4
Alexander Comitas – Armeense Rapsodie nr. 2
Michael Portal – Champ d’honneur
Camille Saint-Saëns – Vierde Pianoconcerto
Niels W. Gade – Achtste Symfonie
Richard Strauss
Peter Sculthorpe – Earth Cry
Mieczeslaw Weinberg – Rhapsody on Moldavian Themes

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s