In de kijker

Muziektip

Mieczesław Weinberg. Mojsze Wajnberg. Moisey Vaynberg. Een Pool, een Rus, Jood. Misschien heeft de maar langzaam op gang komende erkenning te maken met de onduidelijkheden. Laat ons er gauw komaf mee maken. Mieczesław Weinberg. De keuze voor zijn Rapsodie op Moldavische thema’s is tegelijk typisch voor de componist en tekenend voor zijn tijd. En het wordt meteen duidelijk dat Weinberg een componist is die we nog niet naar waarde hebben geschat.

Zijn melodieën doen denken aan Shostakovitsj of Ravel. De ongedwongenheid lijkt op die van Borodin. De pijn van de oorlog (Weinberg verloor zijn gehele familie aan nazi-slachterijen) klinkt zo diep als bij Benjamin Britten. Ik vergelijk Weinberg met de grote namen, omdat hij daarnaast hoort te staan. Het is misschien niet de meest vernieuwende componist, maar hij is wel authentiek, en zo bijzonder goed. De werken voor strijkorkest zijn fantastisch, de symfonieën zijn meesterwerken. En bij andere werken zijn enkele schatten te bespeuren, zoals bovenstaande muziektip.

De joodse driften werden door de Sovjet autoriteiten verboden, maar ontkennen heeft hij nooit gedaan. Integendeel. De wildste verhalen gaan de ronde, waaronder over bovenstaande rapsodie. Die werd oorspronkelijk toegestaan (ah ja, moldavische thema’s werden aanvaard) maar toen solist David Oistrakh de ‘verborgen’ joodse melodieën en ritmes bij een concertversie, Opus 47, nr 3 voor viool en orkest zo duidelijk interpreteerde werd Weinberg diezelfde avond nog gearresteerd. Dat was 1953. U kan die invloeden zelf horen, en niet alleen in de finale Derwishdans.

En akkoord, er zijn zo veel goede 20ste-eeuwse Russische componisten. Maar de naam Mieczesław Weinberg mag even sterk klinken als Aram Khatchaturian, Alexander Skrjabin, Dmitri Kabalevski. Om aan het schavotje van de grote 3 (Shostakovitsj, Prokofiev en Stravinsky) te geraken heeft hij misschien wel de kwaliteiten, maar niet het excentrieke. Mieczesław Weinberg zal een bruiswater drinken, terwijl Stravinsky lurkt aan een dikke sigaar en nog een fles vodka bestelt. En de muziek? Die bruist nog wel, natuurlijk!

Met dank aan Mathias Van den Plas voor de inspiratie!

 

De muziektip als nieuwsbrief in uw mailbox?

 

Cd van de maanddecca

Daniil Trifonov was geen echte Chopinspecialist. We konden wel zeggen dat hij een hele speciale is. En hij werd wel al beschouwd als Liszt-specialist. Maar nu, bij de ontdekking van zijn nieuwe cd, kunnen we een beetje verbaasd, bevestigen dat Daniil Trifonov blijkbaar wél Chopinspecialist is. Geloof zijn jeugd niet(geboren in 1991, de golfoorlog was net voorbij), of zijn Russisch-Amerikaanse modernisme. Geloof uw oren. Hij laat een mazurka zo anders klinken dan Chopinspecialisten als Jorge Bolet, Ashkenazy, Maria Joao Pires of Evgeny Kissin. En dat zijn toch ook al pianisten met bijzondere klasse. We dachten dat het niet meer anders kon, Lang Lang was de laatste die het anders deed volgens de 20ste, of de eerste volgens de 21ste eeuw. En dat is ook al zo spectaculair. Het niveau van huidige pianisten ligt zo hoog, het is meer dan applaus waard als er nog iemand met kop (en schouders) bovenuit steekt. Het leuke aan deze jonge knaap  is dat hij zo goed als geen tegenstanders heeft, zoals dat vaak gebeurt in het pianowereldje. Zowel de critici, wedstrijdjury’s (hij won zowel Rubinstein, Tchaikovsky als Chopin Competition) als medepianisten zijn lovend. Misschien omdat hij zijn verbluffende techniek gebruikt en dan de muziek kan vangen, én terug laten ontsnappen. Misschien omdat hij een knulletje lijkt, onhandig buigt, struikelt over zijn woorden en zijn serieus probeert te kijken wanneer hij Schumann speelt. Misschien omdat hij de Mefisto van Liszt niet speelt, maar is. Die Russische opname zal binnen 20 jaar misschien nog beroemder zijn dan nu. Maar Trifonov wordt vooral als het wonderkind voor de 21ste eeuw beschouwd omdat hij alles kan. Alles. ’t Is bijna belachelijk. Maar de jongen kickt niet op techniek. Hij maakt een Chopin-cd, omdat hij de beste is. Je moet het horen om te geloven. En hou hem in het oog. Als hij nog eens in de buurt komt, koop een ticketje. Koop er twee, om zeker te zijn.

 

In de kijker Archief

Klik hier voor het tekstarchief. Hieronder staan links naar betreffende Youtube-opnames.

Arvo Pärt – Fratres
Paul Gilson – Richard III
Pisendel – Concerto grosso nr 4
Alexander Comitas – Armeense Rapsodie nr. 2
Michael Portal – Champ d’honneur
Camille Saint-Saëns – Vierde Pianoconcerto
Niels W. Gade – Achtste Symfonie
Richard Strauss
Peter Sculthorpe – Earth Cry

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s